وب‌سایت خبری تحلیلی سازمان مالی

جعبه فرمان چیست و چه کاری انجام می دهد؟

جعبه فرمان به همراه چرخ های خودرو

یکی از بخش هایی که سیستم فرمان برای انتقال نیروی دست راننده به چرخ های خودرو نیاز دارد، جعبه فرمان می باشد. این بخش یکی از بخش های اصلی این سیستم بوده که وظایف زیر را بر عهده دارد:

  • تبدیل حرکت دورانی غربیلک فرمان خودرو به حرکت خطی مکانیزم اهرم بندی فرمان
  • افزایش گشتاور و کاهش جابجایی دورانی دست راننده
  • تغییر صفحه دوران غربیلک فرمان به صفحه مکانیزم فرمان

در اینجا دوران غربیلک فرمان توسط یک شفت به نام میل فرمان به جعبه فرمان منتقل می شود.

شکل گرافیکی جعبه فرمان

این سیستم کمکی که چرخاندن فرمان را برای راننده ساده تر می کند، از نظر نحوه افزایش نیرو و گشتاور و نیز راحتی راننده در فرمان دادن، به دو دسته جعبه فرمان مکانیکی و جعبه فرمان با توان کمکی تقسیم می شود.

در جعبه فرمان های مکانیکی نیروی دست راننده تنها از طریق اجزاء مکانیکی مانند چرخ دنده ها و بازوهای مختلف به چرخ ها منتقل می گردد.

برای اطلاعات بیشتر در خصوص قطعات مربوط به سیستم تعلیق و فرمان می توانید به لینک زیر مراجعه کنید:

https://gisp.ir/front-suspension/

اجراء جعبه فرمان مکانیکی به شرح زیر می باشد:

  • مجموعه سیبک بیرونی
  • مجموعه سیبک داخلی
  • پینیون (مارپیچ فرمان)
  • رک (دنده شانه ای فرمان)
  • پوسته جعبه فرمان
  • حلقه های لاستیکی پایه اتصال به بدنه
  • پاسه های فلزی اتصال به بدنه
  • فنر فشاری استکانی
  • خار فنری
  • بوش پلاستیکی
  • استکانی

در جعبه فرمان های با توان کمکی علاوه بر استفاده از اجزاء مکانیکی، از توان الکتریکی و هیدرولیکی نیز برای افزایش توان دست راننده استفاده می شود. این جعبه فرمان ها شامل جعبه فرمان های هیدرولیکی و الکتروهیدرولیکی و الکتریکی می شوند. در جعبه فرمان های با توان کمکی نیاز به نیروی کمتری برای چرخاندن فرمان بوده و علاوه بر آن تاخیر در فرمان دهی نیز کمتر می باشد.

جعبه فرمان هیدرولیکی:

در جعبه فرمان های هیدرولیکی، از فشار هیدرولیکی پمپ هیدرولیک، برای کمک به حرکت چرخ دنده و کاهش نیروی دست راننده استفاده می شود که این پمپ نیز نیروی مورد نیاز خودر را توسط تسمه و پولی از میل لنگ دریافت می نماید.

از دیگر دسته بندی های جعبه فرمان می توان به دسته بندی بر اساس مکانیزم و نحوه عملکرد آن ها اشاره کرد. بر این اساس 5 نوع جعبه فرمان وجود دارد:

  1. جعبه فرمان انگشتی
  2. جعبه فرمان حلزونی با دنده تاج خروسی
  3. جعبه فرمان حلزونی غلتکی
  4. جعبه فرمان مارپیچ و ساچمه
  5. جعبه فرمان دنده شانه ای یا کشویی

جعبه فرمان الکتروهیدرولیکی:

طبیعی که همواره متخصصان و مهندسان به دنبال تکولوژی جدیدتر برای رفاه حال مشتری و همچنین پیشرفت تکنولوژی و رفع معیاب در سطح خودروسازی هستند.

جعبه فرمان الکتروهیدرولیکی عملکردی مشابه جعبه فرمان هیدرولیکی دارد با این تفاوت که در این چرخه پمپ نیروی خود را از موتور دریافت نکرده و توان موتور را نیز کم نخواهد کرد. در واقع یک موتور الکتریکی پشت پمپ اضافه شده و قرار گرفته و با کمتر اشغال کردن فضا این پمپ جایگزین تسمه هیدرولیک خواهد شد.

گاهی نیز یک سنسور سنجش سرعت و یک ecu در کنار جعبه فرمان تعبیه می شود تا روغن هیدرولیک با بررسی سرعت خودرو تنظیم شده و در سرعت های بالا فشار هیدرولیک کاهش یافته و کنترل فرمان نیز از سوی راننده بهتر صورت گیرد.

 

جعبه فرمان انگشتی:

گام حلزون در وسط کمتر و در طرفین محور بیشتر بوده و در داخل شیارهای محور حلزون قطعه ای مخروطی شکل به نام انگشتی یا بادامک وجود دارد که حرکت دورانی حلزون را به حرکت پاندولی هزارخار تبدیل می کند. این جعبه فرمان به دلیل معایب زیاد در خودروهای امروزی استفاده نمی شوند.

جعبه فرمان حلزونی با دنده تاج خروسی:

در این نوع جعبه فرمان یک دنده حلزونی قسمتی از دنده های تاج خروس را به حرکت در می آورد. این نوع از جعبه فرمان همانند جعبه فرمان حلزونی انگشتی به دلیل معایب زیاد در خودروهای امروزی استفاده نمی شوند.
جعبه فرمان حلزونی غلتکی
در این نوع جعبه فرمان یک دنده حلزونی، غلتک دندانه داری که بر روی محور حلزون درگیر است را به گردش در می آورد.

جعبه فرمان مارپیچ و ساچمه

در جعبه فرمان مارپیچ و ساچمه ارتباط بین محور مارپیچ فرمان و مهره انتقال دهنده برای روان بودن بیشتر فرمان، توسط ساچمه انجام می شود. در اینجا برای انتقال حرکت مارپیچ به چرخ دنده تاج خروسی از ساچمه های کروی استفاده می شود که باعث کاهش اصطکاک می گردند. این مطلب باعث بالا رفتن کارایی جعبه فرمان، کاهش نیروی دست راننده و نرمی فرمان می گردد.

جعبه فرمان دنده شانه ای یا کشویی

در این نوع، چرخ دنده با یک شانه دندانه دار به صورت کشویی درگیر می باشد. با دوران غربیلک فرمان، چرخ دنده پینیون نیز گردش می کند. دوران این چرخ دنده باعث حرکت خطی چرخ دنده شانه ای درگیر می شود و با توجه به جهت دوران غربیلک، حرکتش به چپ یا راست می باشد.

نکته: در قطعات یدکی پیکان جعبه فرمان  از نوع مارپیچی ساچمه ای و جعبه فرمان پژو از نوع دنده شانه ای بوده که دنده شانه ای به صورت افقی بر روی خودرو نصب شده و از دو طرف به چرخ های جلوی خودرو متصل می باشد و باعث فرمان دادن به خودرو می گردد.

جعبه فرمان پراید از نوع شانه ای بوده و شامل قطعاتی همچون پینیون، بوش شانه ای، فنر بوش تنظیم، کاسه نمد پینیون، ضامن خار و خار فنری، بوش تنظیم جعبه فرمان، لاستیک های ضربه گیر، دنده شانه ای، میل فرمان افقی، گردگیر فرمان افقی، سیبک های فرمان و …. می شود.

عملکرد جعبه فرمان

کارکرد سیستم فرمان به این صورت می باشد که حرکت از پینیون شروع شده و به سیبک های فرمان ختم می شود. حرکت های چرخشی یا گشتاور منتقل شده به یک سر پینیون از طریق درگیری دندانه های مارپیچ پینیون با دندانه های شفت به حرکت خطی در امتداد محور اصلی دندانه های شانه ای تبدیل می گردد. این حرکت خطی ایجاد شده توسط میل فرمان افقی و سیبک فرمان تبدیل به حرکت چرخشی در چرخ های خودرو می گردد.

در جعبه فرمان های هیدرولیکی از پمپ هیدرولیک برای ایجاد توان هیدرولیکی لازم برای گرداندن فرمان استفاده می شود. این پمپ هیدرولیک توسط پیشرانه و به کمک تسمه و پولی به حرکت درآمده و پروانه ها با حرکت خود مایع هیدرولیک کم فشار را از شیلنگ بازگشت کشیده و با فشار خروجی به صورت پرفشار به خارج می راند. در واقع پمپ، روغن یا همان مایع هیدرولیک را با فشار مشخصی از طریق لوله های فشار قوی به پشت شیر جعبه فرمان رسانده و این فشار روغن چرخاندن فرمان را راحت می کند.

اجزای جعبه فرمان الکتروهیدرولیکی

عملکرد فرمان های الکتروهیدرولیکی مشابه هیدرولیکی بوده با این تفاوت که پمپ هیدرولیک نیروی مورد نیاز خود را از موتور الکتریکی دریافت می کند.

نمایی از جعبه فرمان هیدرولیک

در سیستم فرمان های الکتریکی نیز از موتور الکتریکی برای تولید توان کمکی به دست راننده استفاده می شود.

 

 

مزیت جعبه فرمان هیدرولیک پراید جی آی اس پی

  • کیفیت بالا
  • دارای تائیدیه خودروساز
  • شامل خدمات پس از فروش و گارانتی
 معرفی قطعه

یکی از بخش هایی که سیستم فرمان برای انتقال نیروی دست راننده به چرخ های خودرو نیاز دارد، جعبه فرمان می باشد. در واقع دوران غربیلک فرمان توسط یک شفت به نام میل فرمان به جعبه فرمان منتقل شده و فرمان دهی را راحت تر می کند.

عملکرد قطعه

جعبه فرمان به دو دسته جعبه فرمان مکانیکی و جعبه فرمان با توان کمکی تقسیم می شود.

  • در جعبه فرمان های مکانیکی نیروی دست راننده تنها از طریق اجزاء مکانیکی مانند چرخ دنده ها و بازوهای مختلف به چرخ ها منتقل می گردد.
  • در جعبه فرمان های با توان کمکی علاوه بر استفاده از اجزاء مکانیکی، از توان الکتریکی و هیدرولیکی برای افزایش توان دست راننده استفاده می شود.

جهت کنترل جعبه فرمان در حالت ایستا از روش های زیر استفاده می شود:

  • کنترل پارگی گیردگیرها: از آنجایی که گردگیرها نقش مهمی در افزایش طول عمر قطعه و سیستم دارند، بررسی سلامت این قطعات از نکات مهم در بازدیدهای دوره ای خودرو می باشد.
  • نشتی سنجی: سیستم جعبه فرمان های مکانیکی به طور عمومی نشتی خاصی نداشته، اما در نوع ساچمه ای در گردش، ممکن است نشتی روانکار بوجود آید. در اینجا با مشاهده اطراف جعبه فرمان وجود نشتی روانکار مشخص می شود.
  • کنترل قفل زمان: هنگاهی که غربیلک فرمان چرخانده می شود، قفل فرمان باید عمل کرده که برای کنترل این عمل سوئیچ فرمان را خارج کرده و غربیلک فرمان را حداکثر به میزان نیم دور چرخانده و در صورت سالم بودن مجموعه قفل فرمان، فرمان باید قفل شده در غیر این صورت مجموعه قفل فرمان معیوب بوده و نیاز به تعویض دارد.
  • بررسی لقی اتصالات اهرم بندی فرمان: این کار به روش های مختلفی انجام می گردد. از جمله این روش ها می توان از حرکت غربیلک فرمان، چرخ و یا سیبک فرمان و میزان خلاصی اهرم بندی را نام برد.
  • بررسی سفتی و خلاصی فرمان: این کار به کمک دانستن نیروی مورد نیاز برای چرخش فرمان و با استفاده از نیروسنج انجام می شود.

برای بررسی مجموعه جعبه فرمان مکانیکی در حالت حرکت نیز از روش های زیر استفاده می شود:

  • ایجاد صدای غیر عادی همزمان با چرخاندن غربیلک فرمان به طرفین
  • سفتی و خلاصی فرمان
  • لرزش و لقی بیش از حد غربیلک

 عیب یابی سیستم فرمان مکانیکی

به منظور عیب یابی سیستم فرمان مکانیکی مطاق جدول زیر عمل می شود.

عیب علت رفع عیب
بیش از حد بودن خلاصی غربیلک فرمان عدم تنظیم جعبه فرمان

معیوب بودن جعبه فرمان

لقی بیش از حد اهرم بندی و سیبک ها

تنظیم

تعمیر

بررسی و تعویض

بیش از حد مجاز بودن لقی شعاعی غربیلک فرمان معیوب بودن یاتاقان بندی و یا واشر نمدی ستون فرمان

معیوب بودن هزارخاری یا مخروط غربیلک یا میله فرمان

تعویض

تعویض

چرخش سفت فرمان عدم تنظیم جعبه فرمان

معیوب بودن جعبه فرمان

مناسب نبودن روانکار جعبه فرمان

سفتی بیش از حد سیبک ها

تنظیم

تعمیر

اضافه کردن روانکار

تعویض و یا گریس کاری

بالا بودن زمان عکس العمل فرمان خلاصی زیاد مجموعه فرمان نیاز به بررسی
مناسب نبودن برگشت فرمان سفتی بیش از حد سیبک ها

سفتی یاتاقان و اهرم بندی مجموعه فرمان

معیوب بودن جعبه فرمان

تعویض و یا گریس کاری

انجام تنظیمات جعبه فرمان

کدهای زیر مربوط به سیستم فرمان می باشد:

  • C0498 Steering Assist Control Actuator Feed Circuit Low;
  • C0499 Steering Assist Control Solenoid Feed Circuit High;
  • C0503 Steering Assist Control Solenoid Return Circuit Low;
  • C0504 Steering Assist Control Solenoid Return Circuit High.

تاثیر سیستم های دیگر بر روی سیستم فرمان

سیستم اثر سیستم فرمان بر روی سیستم مورد نظر اثر سیستم بر روی سیستم فرمان
مجموعه چرخ سائیدگی تایرها سفتی فرمان

خلاصی غربیلک فرمان

کشیدن فرمان

لرزش فرمان

گیج بودن فرمان

سیستم تعلیق
شاسی یا بدنه لرزش اتاق
سیستم ترمز

 

برای خرید قطعه اصلی باید به سراغ فروشندگان معتبر قطعات یدکی خودرو بروید و قطعات عرضه شده توسط آن‌ها را تهیه کنید. گروه GISP عرضه کننده قطعات یدکی خودرو به صورت اینترنتی (https://gisp.ir/)، با کیفیت و استاندارد قطعات شرکتی خودرو است که تمام انواع قطعه یدکی خود را از تولید کنندگان مورد تایید خودروسازان تهیه می‌کند و به راحتی می‌توانید قطعات یدکی ایران خودرو و قطعات یدکی سایپا را تهیه نمائید.

اطلاعات تماس :
تهران، خیابان اکباتان، خیابان چراغ برق، کوچه ملت، پاساژ اکباتان، طبقه اول، واحد 222

همچنین شما می توانید برای تماس مستقیم با gisp با شماره تلفن 41034000-021 و یا از طریق ایمیل [email protected] نیز در ارتباط باشید.

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *