وب‌سایت خبری تحلیلی سازمان مالی

خرابی جلوبندی خودرو؛ دلایل و نشانه‌ها

سیستم جلوبندی خودرو

در دو قسمت قبلی در مورد اجزای جلوبندی به تفکیک سیستم تعلیق و فرمان صحبت کردیم. از آنجاکه جلوبندی یکی از متراکم‌ترین بخش های فنی خودرو به حساب می آید، وجود هر گونه و سروصدا می تواند شک را به سمت خرابی چند قطعه ببرد. در این مطلب به عیب یابی و دلایل خرابی هر یک از این اجزا خواهیم پرداخت.

خرابی رام

از انجا که رام یک جسم صلب و بزرگ است معمولا دچار خرابی آنچنانی نمی‌شود، مگر اینکه در تصادف و یا برخورد با یک جسم سفت مثل سنگ یا دست انداز بزرگ دچار آسیب شود. معمولا پیش نمی‌آید که دلیل سروصدای جلوبندی از رام باشد، تنها حالتی که ممکن است به ندرت اتفاق بیافتد، لق شدن پیچ ها و اتصالات رام به شاسی است که البته احتمال بروز آن نیز بسیار پایین است.

خرابی‌ طبق

طبق خودرو نسبت ‌به بقیه اجزای جلوبندی بیشترین احتمال تولید سر و صدا را دارد. از آنجا که طبق به وسیله دو بوش محوری به شاسی و سیستم تعلیق متصل می‌شود، در صورت بروز هرگونه مشکل (که عموما از ضربه و یا تنش ناگهانی ناشی می‌شود) اتصال این بوش‌ها هرز شده و باعث تکان‌خوردن طبق می‌شود و این تکان‌ها عموما با صدای تق‌تق همراه هستند. یکی از اصلی‌ترین دلایل ایجاد سروصدا در سیستم جلوبندی همین بوش‌های طبق است.

برای جلوگیری از این اتفاق باید مانع از اعمال فشار ناگهانی به سیستم جلوبندی شد. در صورتی که با سرعت بالا بر روی دست انداز بروید و یا خودرو را در هنگام حرکت در مسیر مستقیم به تنش ناگهانی وادار کنید (مثل دستی کشیدن و مواردی از این دست) به‌مرور زمان بوش‌ها دچار ساییدگی می‌شوند و صدای تق تق جلوبندی شروع می‌شود. هرچند طبق هم مثل بقیه اجزای جلوبندی یک قطعه مصرفی است و به مرور زمان مستهلک می‌شود، اما با رعایت اصول رانندگی صحیح می‌توانید مانع از خرابی زود هنگام این قطعه شوید. بریده شدن و یا خم شدن طبق باعث تغییر زاویه چرخ ها می شود و ادامه حرکت را عملا غیرممکن و خطرساز می کند.

خرابی‌ میل‌موجگیر

میل موجگیر اتصال بین دو چرخ را در هر محور برقرار می‌کند و به همین دلیل آسیب‌های رایج، به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم به برخورد و ضربه خوردن مربوط می‌شود. از آنجا که میل موجگیر در قسمت بالای سیستم جلوبندی نصب می‌شود عموما برخورد مستقیمی با زمین نخواهد داشت مگر در شرایطی که سنگ یا مانع بزرگی بر سر راه خودرو قرار داشته باشد. اما از آنجا که این قطعه از دو طرف به چرخ ها متصل است، برخورد ناگهانی چرخ به یک مانع ثابت (درشرایطی مثل تصادف یا برخورد خودرو با جدول) می‌تواند باعث شکستن یا خم شدن آن شود. اگر میل موجگیر در خودرو بریده شود، فرمان‌پذیری خودرو به ویژه در پیچ‌ها دچار مشکل می‌شود هر چند خودرو همچنان قابلیت راندن دارد. میل موجگیر به خودی خود یک انحنای استاندارد دارد که وجود این انحنا باعث دفع نیروهای وارده می‌شود اما اگر ضربه سنگین باشد، تاب این میله نمی‌تواند ضربه را دفع کند و منجر به شکسته شدن یا خم شدن آن می شود.

خرابی‌ سگدست

سگدست در حقیقت مهم‌ترین و حیاتی‌ترین عضو جلوبندی است و کار انتقال قدرت از دیفرانسیل به چرخ‌ها توسط سگدست انجام می‌شود. در چرخ‌هایی که محور محرک هستند، سگدست دارای یک بازوی اتصال است که پلوس و دیسک به آن متصل می‌شوند اما در چرخ‌هایی که متحرک هستند، سگدست فاقد بازوی پایینی است و فقط با طبق و چرخ اتصال دارد.

در کنار این‌ها، بلبرینگ چرخ هم به‌نحوی به سگدست متصل است و بیشترین دلیل خرابی سگدست هم دقیقا به همین بلبرینگ‌ها برمی گردد. وقتی بلبرینگ‌ها خراب شوند (یا به اصطلاح رایج مکانیک ها، کچل کنند) حرکت چرخ دچار مشکل می‌شود و به دنبال آن فشار بر روی سگدست می‌افتد. در صورت بروز هر گونه مشکل در سگدست، نخستین نشانه کشیده شدن خودرو به یک سمت در هنگام حرکت در خط مستقیم است. کشیده شدن خودرو به یک سمت البته می تواند به خاطر تنظیم نادرست فرمان هم باشد اما بهتر است در چنین مواردی حتما به مکانیک مراجعه شود.

خرابی‌‌ سیبک

سیبک ‌ها در حقیقت اعضای نهایی حرکت فرمان هستند. یک سر سیبک به طبق و یک سر دیگر به سر چرخ متصل است و وظیفه دارد تا زاویه فرمان را به چرخ‌ها منتقل کند. از نشانه‌های رایج خرابی سیبک خودرو می‌توان به کشیده شدن فرمان به یک سمت در هنگام حرکت در مسیر مستقیم، لرزیدن فرمان در هنگام پیچیدن، خلاصی داشتن فرمان و سایش بیش از حد و غیرطبیعی لاستیک‌های محور محرک اشاره کرد.

از آنجا که بریده شدن سیبک‌ها باعث می‌شود تا کنترل فرمان به‌صورت کامل از دست راننده گرفته شود، اگر در هنگام رانندگی احساس کردید هرکدام از مشکلات یاد شده در فرمان‌پذیری خودرو وجود دارد، سریعا به مکانیک متخصص مراجعه کنید.

مورد عیب یابی و دلایل خرابی جلوبندی، بخشی از قطعات جلوبندی و دلایل خرابی جلوبندی و صدای جلوبندی را مرور کردیم.

خرابی فنر خودرو

فنر خودرو (یا به طور دقیق‌تر فنر سیستم تعلیق) در میان اجزای سیستم تعلیق تقریبا کمترین میزان خرابی را دارد و ممکن است سال‌ها بدون بروز مشکل خاصی حتی در سخت ترین شرایط به کار خود ادامه دهند. از آنجا که فنر یک قطعه فلزی منعطف است و برای کاهش‌دادن نوسانات ساخته می‌شود، خرابی‌های خود فنر بسیار کم است مگر اینکه در اثر بروز حادثه یا زنگ زدگی بشکند و یا بریده شود.

تفکر غلطی در میان بعضی از رانندگان رایج است که فکر می‌کنند بریدن فنر استاندارد باعث تبدیل آن به فنر کوتاه اسپرت می‌شود. در ساختار مهندسی فنر، نسبت طول و قطر داخلی فنر برای وزن بارگزاری شده روی آن طراحی می‌شود بنابراین هرگونه تغییر در طول فنر باعث کاهش توانایی آن در میرا کردن نیرو می‌شود. فنر کوتاه شده باعث خشک‌شدن تعلیق می‌شود و خودرو اصطلاحا می‎کوبد. به دنبال این اتفاق، کمک فنر نیز زیر بار فشار بیشتری قرار می‌گیرد و مجبور است نیروی بیشتری را در هر نوسان میرا کند.

خرابی‌ کمک فنر

کمک فنر از یک سیلندر و پیستون و مقداری روغن و باد ساخته شده است و وظیفه آن میرا کردن نیروهای وارده فنر است. بیشترین میزان خرابی در سیستم تعلیق از کمک فنر ناشی می‌شود. از آنجا که وظیفه کمک فنر میرا کردن نیروی وارده از سمت چرخ‌ها و جلوگیری از انتقال آن به چرخ‌هاست، در هر سیکل رفت و برگشتی باید فرصت لازم برای دمپ نیرو را داشته باشد. اگر با سرعت بالا داخل چاله بیافتید یا مسیرهای ناهموار را با سرعت بالا رانندگی کنید، آسیب جدی به کمک فنرها وارد می‌شود.

در کل می‌توان اینگونه گفت که اعمال فشار ناگهانی مثل ترمز خیلی شدید، رانندگی در مسیرها ناهموار با سرعت بالا، رد شدن از روی دست انداز با سرعت زیاد، ترمز گرفتن هنگام رفتن روی دست اندازد و تمامی موارد مشابه می‌تواند به شدت به کمک فنر آسیب بزند و از عمر مفید آن بکاهد. معمولا برای اینجور قطعه‌ها طول عمر دقیقی مشخص نمی‌شود ولی براساس تجربه یک کمک فنر در محور جلو با رعایت استانداردهای رانندگی باید حداقل 80 هزار کیلومتر را بدون مشکل کار کند. از علائم خرابی کمک فنر می‌توان به روغن‌ریزی، سفت‌شدن سیستم تعلیق، کوبیدن اتاق، کم تعادلی در پیچ‌های تند و کله کردن خودرو در هنگام ترمزگیری اشاره کرد که در این موارد باید کمک ها مورد بازبینی قرار گیرند و در صورت نیاز تعویض شوند. غیر از بررسی چشمی کمک فنر از نظر روغن ریزی، بهترین روش برای تست سیستم تعلیق هل دادن ماشین به سمت پایین است. در حالی که خودرو در مسیر صاف ایستاده است، خودرو را از روی کاپوت یا صندوق عقب به سمت پایین هل بدهید؛ اگر زمان بالا آمدن خودرو طولانی شد و یا نوسان کمک ها غیر عادی بود، یعنی زمان بازبینی و تعویض آن فرا رسیده است.

خرابی جعبه فرمان خودرو

همان طور که قبلا خواندیم، جعبه فرمان در واقع نقش تغییر مسیر نیرو، تبدیل گشتاور چرخشی به حرکت افقی و البته نقش افزایش گشتاور را بازی می کند. از آنجا که این قطعه نقش مهمی در کنترل خودرو دارد و جز اجزای پرکاربرد جلوبندی به حساب می‌آید، خرابی‌های آن هم به‌نسبت بقیه اجزا بیشتر است. اگر در هنگام رانندگی علائمی همچون خلاصی، سفتی، گیج بودن، کشیده شدن به یک سمت در حین گاز دادن یا ترمزگرفتن، لرزش و ناپایداری چرخ ها در سرعت بالا، لرزش فرمان، وجود سر و صدا در چرخ ها و ساییدگی ناهمسان چرخ های محور جلو را مشاهده کردید حتما باید به تعمیرکار مراجعه کنید.

البته نشانه‌های خرابی جعبه فرمان ممکن است با خرابی بعضی دیگر از اجزا جلوبندی مشترک باشد و بهتر است عیب یابی را به تعمیرکار بسپارید.

برای خرید قطعه اصلی باید به سراغ فروشندگان معتبر قطعات یدکی خودرو بروید و قطعات عرضه شده توسط آن‌ها را تهیه کنید. گروه GISP عرضه کننده قطعات یدکی پژو 206 و سایر خودرو ها، با کیفیت و استاندارد قطعات شرکتی خودرو است که تمام قطعه یدکی خود را از تولید کنندگان مورد تایید خودروسازان تهیه می‌کند و به راحتی می‌توانید قطعات یدکی ایران خودرو و قطعات یدکی سایپا را تهیه نمائید.

منبع مقاله :

خرابی جلوبندی خودرو؛ دلایل و نشانه‌ها

 

 

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *